Het debat over het programma ‘de Drentse Lelie’ laat zien hoe onnodig complex verduurzaming van de landbouw wordt gemaakt. Het is Pappen en nat houden. Het raakt boeren, omwonenden, natuur, gezondheid én het vertrouwen in de overheid. Wees gewoon duidelijk en eerlijk deze teelt, onnodige teelt, schaadt iedereen.

Als we het projectplan lezen, zien we een hoofddoelstelling die spreekt over “het verlagen van de impact” van de lelieteelt. Maar die impact wordt niet eenduidig gedefinieerd. De monitoring richt zich vooral op het verminderen van kilo’s werkzame stof. Dat is een beperkte indicator, terwijl de daadwerkelijke effecten op natuur, water en gezondheid per middel sterk verschillen. De gedeputeerde komt regelmatig met de stelling dat de hoeveelheid pesticiden op het niveau van de gangbare teelt moet komen. Hij geeft daarbij geen ijkpunten of cijfers. Op deze manier spelen we met de gezondheid van de Drentse inwoners alsof het een casino is.

Daar komt bij dat het project sterk leunt op geheimhouding en dus achterkamertjes politiek. Bedrijfs- en perceel gegevens blijven afgeschermd. Daarmee wordt het voor Provinciale Staten onmogelijk om te beoordelen of de doelstellingen worden gehaald en of het subsidiebedrag doelmatig wordt besteed. Wanneer kunnen we naar de percelen waar dit project draait?

De rechtbank Noord-Nederland heeft op 2 oktober 2025 geoordeeld dat het handhavingsverzoek rond lelieteelt niet terzijde geschoven had mogen worden. De boodschap is helder: lelieteelt met chemische bestrijdingsmiddelen is vergunning plichtig, wanneer significante effecten op Natura 2000-gebieden niet zijn uitgesloten.

Dat schuurt met onze controlerende taak.

Er zijn twee conclusies te trekken:

-Lelieteelt met chemische bestrijdingsmiddelen is vergunningplicht wanneer significante effecten op Natura 2000-gebieden niet zijn uitgesloten.

-De subsidie voor ‘de Drentse Lelie’ is juridisch onhoudbaar, inhoudelijk niet toetsbaar en bestuurlijk onverantwoord.

Wat dit extra wrang maakt, is dat er inmiddels wél betere alternatieven zijn. De provinciale handleiding regulering bestrijdingsmiddelen laat zien dat provincies juridische en beleidsmatige instrumenten hebben om kwetsbare gebieden beter te beschermen en om duidelijke kaders te stellen. Die handleiding nodigt uit tot regie, niet tot vrijblijvendheid.